Zelfstandigenaftrek gehalveerd in 2026: wat kost het je en wat kun je doen?
De zelfstandigenaftrek daalt in 2026 van €2.470 naar €1.200, en in 2027 verder naar €900. Voor veel ZZP'ers is dat de zoveelste stap in een jarenlange afbouw. We rekenen nuchter voor wat de halvering je netto kost, leggen uit waarom het gebeurt, en lopen de knoppen langs die je nog wel in handen hebt.
Kort antwoord
De zelfstandigenaftrek daalt in 2026 van €2.470 naar €1.200. Dat is €1.270 minder aftrek. Doordat de MKB-winstvrijstelling een deel opvangt, betaal je afhankelijk van je belastingschijf ongeveer €396 tot €549 per jaar meer inkomstenbelasting dan in 2025. In 2027 daalt de aftrek verder naar €900. Je kunt het verlies deels opvangen door je aftrekposten compleet te houden, te investeren, pensioen op te bouwen en bij een hogere winst een BV te overwegen.
Als je al een paar jaar ondernemer bent, is het je vast opgevallen: je belastbare winst kruipt elk jaar omhoog, ook als je evenveel verdient. Dat komt door de afbouw van de zelfstandigenaftrek. Voor 2026 is er een grote stap gezet, en het is de moeite waard om te weten wat dat concreet met je portemonnee doet.
Dit artikel gaat over de gevolgen en wat je eraan kunt doen. Wil je eerst weten hoe de aftrek precies werkt, met het urencriterium en de startersaftrek? Lees dan onze uitleg over de zelfstandigenaftrek en startersaftrek in 2026.
Hoe hard daalt de zelfstandigenaftrek?
De zelfstandigenaftrek is een vast bedrag dat je van je winst mag aftrekken als je aan het urencriterium van 1.225 uur voldoet. Dat bedrag wordt sinds 2020 stap voor stap verlaagd. Zo ziet het recente afbouwpad eruit.
| Jaar | Zelfstandigenaftrek |
|---|---|
| 2019 | €7.280 |
| 2024 | €3.750 |
| 2025 | €2.470 |
| 2026 | €1.200 |
| 2027 (voorzien) | €900 |
In zes jaar tijd is de aftrek dus met bijna 85% teruggebracht. Tussen 2025 en 2026 alleen al verlies je €1.270 aan aftrek. Startende ondernemers houden hun startersaftrek van €2.123 wel, dus voor starters is de klap iets kleiner.
Wat kost de halvering je netto?
Een euro minder aftrek is niet hetzelfde als een euro minder in je zak. Twee dingen dempen het effect. Ten eerste stelt de MKB-winstvrijstelling 12,70% van je winst na ondernemersaftrek vrij; van elke euro die je niet meer mag aftrekken, werkt dus maar 87,3% door in je belastbare winst. Ten tweede betaal je over die extra winst je marginale belastingtarief, niet 100%.
Reken je het door, dan komt de €1.270 lagere aftrek neer op ongeveer €1.109 extra belastbare winst. Wat dat aan belasting kost, hangt af van de schijf waarin die winst valt.
| Winstniveau | Marginaal tarief 2026 | Extra belasting door de halvering |
|---|---|---|
| Tot €38.883 | 35,75% | ongeveer €396 per jaar |
| €38.883 tot €78.426 | 37,56% | ongeveer €416 per jaar |
| Boven €78.426 | 49,50% | ongeveer €549 per jaar |
Voor de meeste ZZP'ers ligt de extra last dus rond de €400 per jaar, en voor hogere winsten loopt dat op naar zo'n €550. De verdere daling naar €900 in 2027 komt daar nog eens ongeveer €100 tot €130 per jaar bovenop. Geen ramp per jaar, maar structureel en optellend.
Let op
Dit zijn indicatieve bedragen, afgerond en op basis van het schijftarief. In de zone waar de algemene heffingskorting en de arbeidskorting afbouwen, ligt je werkelijke marginale druk hoger, waardoor het effect groter kan zijn. Je exacte situatie hangt af van je overige inkomen en je heffingskortingen.
Waarom bouwt de aftrek af?
De achterliggende reden is het verkleinen van het fiscale verschil tussen zelfstandigen en werknemers. Jarenlang betaalde een ZZP'er bij hetzelfde inkomen fors minder belasting dan iemand in loondienst, mede door de zelfstandigenaftrek. De overheid vindt dat verschil te groot en bouwt de aftrek daarom stapsgewijs af.
Dit staat los van de discussie over schijnzelfstandigheid en de handhaving daarop, maar het komt uit dezelfde beweging: de fiscale voordelen van het ondernemerschap worden versoberd. Voor jou als ondernemer betekent het simpelweg dat een scherpe administratie belangrijker wordt, omdat er minder automatische aftrek is om op te leunen.
Wat kun je eraan doen?
De zelfstandigenaftrek zelf kun je niet terughalen, maar je hebt wel andere knoppen om je belastbare winst te verlagen. Dit zijn de belangrijkste.
- Houd je aftrekposten compleet. Nu de automatische aftrek kleiner is, telt elke zakelijke kostenpost zwaarder. Een gemiste post kost je direct geld. Zie ons overzicht van welke kosten je als ZZP'er mag aftrekken.
- Benut de investeringsaftrek. Investeer je in bedrijfsmiddelen, dan kun je via de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) een extra bedrag van je winst aftrekken. Slim timen van een investering kan net verschil maken in een jaar.
- Bouw fiscaalvriendelijk pensioen op. Als ondernemer kun je je jaarruimte gebruiken om via een lijfrente belasting uit te stellen. De inleg is aftrekbaar, en je regelt er meteen een oudedagsvoorziening mee.
- Blijf voldoen aan het urencriterium. Onder de 1.225 uur vervalt niet alleen de zelfstandigenaftrek, maar ook de startersaftrek en de meewerkaftrek. Leg je uren goed vast, zeker als je in deeltijd onderneemt.
- Overweeg bij een hogere winst een BV. Naarmate de ondernemersaftrek kleiner wordt, verschuift het omslagpunt waarop een BV fiscaal interessant wordt. Lees wanneer de overstap van eenmanszaak naar BV loont.
Haal eruit wat er nog wel in zit
Nu de zelfstandigenaftrek daalt, verdient een scherpe boekhouder zich sneller terug. Fortly zorgt dat je geen aftrekpost mist en rekent je opties voor je door, vanaf €85 per maand (excl. btw).
Plan een gratis kennismakingWat blijft er wel?
Niet alles gaat omlaag. Een paar regelingen blijven in 2026 overeind en zijn juist belangrijker geworden nu de zelfstandigenaftrek kleiner is.
- De MKB-winstvrijstelling. Deze blijft in 2026 12,70% van je winst na ondernemersaftrek. Je hoeft er niets voor te doen en er geldt geen urencriterium.
- De startersaftrek. In je eerste jaren krijg je nog €2.123 extra bovenop de zelfstandigenaftrek, maximaal drie keer in je eerste vijf jaar.
- Het urencriterium van 1.225 uur. Ongewijzigd, en de sleutel tot bijna alle ondernemersaftrekken.
Disclaimer
Dit artikel is gebaseerd op de regelgeving zoals die geldt voor 2026 en het bekende afbouwpad naar 2027. Bedragen en tarieven wijzigen jaarlijks en de berekeningen zijn indicatief. Laat je situatie altijd doorrekenen door je boekhouder of adviseur.
Veelgestelde vragen
Hoeveel is de zelfstandigenaftrek in 2026?
De zelfstandigenaftrek is in 2026 €1.200. In 2025 was dat nog €2.470, dus de aftrek is bijna gehalveerd. Startende ondernemers krijgen daarbovenop de startersaftrek van €2.123. Om recht te hebben op de zelfstandigenaftrek moet je voldoen aan het urencriterium van 1.225 uur per jaar.
Waarom is de zelfstandigenaftrek zo gedaald?
De overheid bouwt de zelfstandigenaftrek sinds 2020 stapsgewijs af om het fiscale verschil tussen zelfstandigen en werknemers te verkleinen. In 2019 was de aftrek nog €7.280. Voor 2026 is er een extra grote stap gezet naar €1.200, en in 2027 daalt de aftrek verder naar €900.
Wat kost de lagere zelfstandigenaftrek mij netto?
De aftrek daalt met €1.270 ten opzichte van 2025. Omdat de MKB-winstvrijstelling 12,70% van je winst na ondernemersaftrek vrijstelt, werkt daarvan ongeveer €1.109 door in je belastbare winst. Afhankelijk van je belastingschijf betaal je daardoor ongeveer €396 tot €549 per jaar meer inkomstenbelasting dan in 2025.
Daalt de zelfstandigenaftrek na 2026 nog verder?
Ja. Volgens het huidige afbouwpad daalt de zelfstandigenaftrek in 2027 verder van €1.200 naar €900. Dat kost je opnieuw ongeveer €100 tot €130 per jaar extra, afhankelijk van je belastingtarief. De MKB-winstvrijstelling en het urencriterium blijven vooralsnog ongewijzigd.
Wat kan ik doen om het verlies te compenseren?
Zorg dat je alle zakelijke kosten en aftrekposten volledig meeneemt, benut de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek als je investeert, en bouw fiscaalvriendelijk pensioen op via je jaarruimte met een lijfrente. Blijf voldoen aan het urencriterium zodat je de aftrek behoudt, en laat bij een hogere, stabiele winst doorrekenen of een BV voordeliger is. Een boekhouder verdient zich hier vaak terug.